Τι σχήμα θα έχει τελικά η ανάκαμψη;

Παρασκευή, 25 Δεκεμβρίου 2020 07:52
REUTERS/TOBY MELVILLE

Σε μια προσπάθεια να περιγράψουν την άνευ προηγούμενου οικονομική κρίση που προκάλεσε φέτος η υγειονομική κρίση του νέου κορωνοϊού, οι αναλυτές ξεσήκωσαν σχήματα και γράμματα της αλφαβήτου. Ξεκινώντας από την ορολογία που χρησιμοποιήθηκε για την οικονομική κρίση του 2008-9, οι αναλυτές έκαναν φέτος λόγο για ανάκαμψη τύπου V, U, L, και K. Μίλησαν επίσης για ανάκαμψη τύπου «Nike swoosh» και «Cape Cod in winter».

Στην αρχή της πανδημίας, πολλοί οικονομολόγοι προέβλεπαν μια γρήγορη ανάκαμψη που θα διαδεχόταν την απότομη κάμψη που προκλήθηκε από τα lockdown και το κλείσιμο επιχειρήσεων και σχολείων.

Χώρες που επλήγησαν από την πανδημία διαθέτοντας σχετικά «υγιείς»-, δυνατές οικονομίες φάνηκαν καλύτερα προετοιμασμένες για τη λεγόμενη ανάκαμψη τύπου V. Άλλες πάλι είχαν τις δικές τους στροφές γύρω από το V, δημιουργώντας την ανάκαμψη τύπου «Cape Cod in winter», χειμώνας δηλαδή στο Κέιπ Κοντ, όρος που περιγράφει μια τοπική οικονομία που «ζει» από τον τουρισμό αλλά «παγώνει» αναγκαστικά τους χειμερινούς μήνες για να ανακάμψει στη συνέχεια και πάλι με την επιστροφή του νέου τουριστικού κύματος τους θερινούς μήνες.

Το δεύτερο κύμα 

Όσο όμως περνούσε ο καιρός, φαινόταν ότι ο κορωνοϊός θα είναι πολύ δύσκολο να τεθεί υπό έλεγχο. Και όσο αυξάνονταν οι χώρες αντιμετώπιζαν νέες εξάρσεις του ιού επιβάλλοντας εκ νέου μέτρα για τον περιορισμό της διάδοσής του στην κοινότητα, τόσο οι οικονομολόγοι αναγκάζονταν να αναθεωρήσουν τις προβλέψεις τους για την πορεία της οικονομίας και την έλευση της ανάκαμψης. Κι έτσι οι προβλέψεις για την οικονομική ανάκαμψη έγιναν πιο περίπλοκες συστήνοντάς μας την ανάκαμψη τύπου «Nike Swoosh» σύμφωνα με την οποία η οικονομία θα προχωρά «κουτσαίνοντας».

Στις ΗΠΑ, ένας αξιωματούχος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας προέβλεψε ότι οι εξάρσεις του ιού θα δημιουργήσουν ένα μοτίβο με σκαμπανεβάσματα για την οικονομική δραστηριότητα που θα μοιάζει με ανάκαμψη τύπου W με «κουνιστή ουρά».

Ανάκαμψη τύπου Baa;

Το λατινικό αλφάβητο επομένως μπορεί να μην είναι η καλύτερη επιλογή για να απεικονίσει τις μεγάλες περιόδους μιας οικονομικής ανάπτυξης που «σέρνεται», σχολιάζει το Bloomberg αναφέροντας τους αναλυτές της Robeco Institutional Asset Management οι οποίοι πρότειναν το αραβικό γράμμα Baa που ενσωματώνει τον μακρόσυρτο χαρακτήρα της οικονομικής μας πραγματικότητας.

Τουλάχιστον η οικονομία έχει αφήσει πίσω της αυτό που ο Χοακίν Φελς, επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος της Pacific Investment Management, περιέγραψε τον Μάρτιο ως τη φάση Ι του κύκλου, όπου η ανάπτυξη πέφτει κατακόρυφα χωρίς καμία σαφή προοπτική ανάκαμψης.

Μια άλλη θεωρία θέλει την πανδημία να έχει προκαλέσει μακροχρόνια οικονομική ζημία, κάνοντας λόγο για μια πολύ αργή ανάκαμψη ή για μεγάλης διάρκειας στασιμότητα: το φοβερό σχήμα L.

Ανησυχίες για την αγορά εργασίας

Ενώ ένα τέτοιο σενάριο φαίνεται απίθανο, ο φόβος ότι πολλοί εργαζόμενοι μπορεί να είναι μείνουν εκτός αγοράς εργασίας για χρόνια, ή ακόμα και για πάντα, είναι  εμφανής μεταξύ των αξιωματούχων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η εμπειρία της Ιαπωνίας στη δεκαετία του 1990, γνωστή ως η χαμένη δεκαετία, δημιουργεί σίγουρα ένα ανησυχητικό προηγούμενο, τονίζει το πρακτορείο.

Ολοκληρώνοντας τη συζήτηση σχετικά με την πορεία της ανάκαμψης, ορισμένοι αναλυτές έκαναν λόγο για ανάκαμψη τύπου  V για ορισμένους κλάδους της οικονομίας ή για συγκεκριμένες χώρες. Η ανάκαμψη τύπου V μπορεί όμως να είναι παραπλανητική: Μια ανάκαμψη 5% από πτώση 5% δεν φέρνει μια οικονομία πίσω στην προηγούμενη ευρωστία της οικονομίας.

Η πανδημία κάνει διακρίσεις

Σύμφωνα με τον Πίτερ Ετγουότερ, αναπληρωτή λέκτορα στο τμήμα Οικονομικών του αμερικανικού κολεγίου William & Mary,  το γράμμα που αποτυπώνει καλύτερα την έντονη οικονομική πραγματικότητα του 2020 είναι το Κ, στηρίζοντας την εκτίμησή του στο γεγονός πως η πανδημία δεν επηρεάζει τους πάντες με τον ίδιο τρόπο και παράλληλα διευρύνει τις υπάρχουσες ανισότητες. Η ανάκαμψη τύπου Κ μπορεί να αποδώσει ακριβώς αυτό. Όσοι δεν ήταν στην καλύτερη οικονομική θέση πριν από την κρίση - για παράδειγμα, εργαζόμενοι με χαμηλό εισόδημα σε βιομηχανίες όπως ο τουρισμός, η ψυχαγωγία και η φιλοξενία που καταστράφηκαν από την πανδημία- είναι περισσότερο πιθανό να χάσουν τις θέσεις εργασίας τους φέτος. Η κορυφή του K αντιπροσωπεύει ανθρώπους που βρέθηκαν σε καλύτερες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που μπορούν να εργαστούν από το σπίτι και ή  έχουν δει τα χαρτοφυλάκια των μετοχών τους να ανεβαίνουν.

Η άφιξη των εμβολίων δημιουργεί σίγουρα ελπίδες. Κάποιοι μάλιστα υποστηρίζουν ότι θα μπορούσαμε ακόμα και να δούμε μια ανάκαμψη τύπου V εφόσον εμβολιαστεί επαρκής αριθμός ατόμων.

Άλλοι, λαμβάνοντας υπόψη την παρατεταμένη περίοδο χαμηλής ανάπτυξης που είχαμε τον προηγούμενο χρόνο, υποστηρίζουν ότι μια ισχυρή ανάκαμψη θα έκανε αυτή την περίοδο να μοιάζει με U ή J.

Ωστόσο, καθώς αρκετές μεγάλες πόλεις έχουν επιβάλει εκ νέου μέτρα και lockdown για να αντιμετωπίσουν το δεύτερο κύμα της πανδημίας και την συνακόλουθη αύξηση των κρουσμάτων, είναι πιθανό το σχήμα της ανάκαμψης να μην μας αποκαλυφθεί για πολλούς μήνες ακόμη.

naftemporiki.gr

Προτεινόμενα για εσάς

Σχολιασμένα