'Ερχεται η ώρα του ΕΝΦΙΑ

Πώς θα «ελαφρύνετε» τα εκκαθαριστικά που εκδίδονται τον Σεπτέμβριο - Τι πρέπει να προσέξετε
Πέμπτη, 26 Αυγούστου 2021 15:49
UPD:27/08/2021 10:01
George Vitsaras / SOOC/George Vitsaras

Από την έντυπη έκδοση

Του Γιώργου Παλαιτσάκη
gpal@naftemporiki.gr

Εντός του δεύτερου δεκαπενθημέρου του Σεπτεμβρίου περισσότεροι από 6,3 εκατομμύρια φορολογούμενοι θα λάβουν στους λογαριασμούς τους στο σύστημα ΤΑΧΙSnet τα ειδοποιητήρια με τα οποία θα καλούνται να καταβάλουν τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) για το τρέχον έτος. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) αναμένεται να εκδώσει μετά τις 15 Σεπτεμβρίου τα εκκαθαριστικά σημειώματα του ΕΝΦΙΑ του 2021 και να διεκδικήσει από τους παραλήπτες των σημειωμάτων αυτών πάνω από 2,5 δισ. ευρώ σε έξι μηνιαίες δόσεις, από τον Σεπτέμβριο του 2021 έως και τον Φεβρουάριο του 2022.

Εάν η έκδοση και η ανάρτηση των εκκαθαριστικών του φετινού ΕΝΦΙΑ στους λογαριασμούς των φορολογουμένων στο TAXISnet πραγματοποιηθεί μετά τις 20 Σεπτεμβρίου, τότε, επειδή πλέον το χρονικό περιθώριο για την καταβολή της 1ης δόσης του φόρου ως τις 30 Σεπτεμβρίου θα είναι πολύ μικρό, είναι πολύ πιθανό να δοθεί η δυνατότητα εξόφλησης της 1ης δόσης μέχρι το τέλος Οκτωβρίου μαζί με τη 2η δόση, χωρίς καμία επιβάρυνση των φορολογουμένων με προσαύξηση εκπρόθεσμης καταβολής.

Η τελική απόφαση για την αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού θα ληφθεί από το υπουργείο Οικονομικών στα μέσα Σεπτεμβρίου και αφού προηγουμένως έχει ξεκαθαριστεί το πότε ακριβώς θα εκδοθούν τα εκκαθαριστικά του φετινού ΕΝΦΙΑ, κάτι το οποίο εξαρτάται και από το πότε θα ολοκληρωθεί τελικά η εμπρόθεσμη υποβολή όλων των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων φορολογικού έτους 2020 (ενδέχεται να δοθεί και νέα παράταση στην προθεσμία υποβολής τους, καθώς η προθεσμία της 10ης Σεπτεμβρίου δεν φαίνεται να επαρκεί για την εμπρόθεσμη υποβολή όλων).

Σε κάθε περίπτωση, μέχρι τη στιγμή που θα ξεκινήσει η έκδοση και η αποστολή των σημειωμάτων του φετινού ΕΝΦΙΑ, οι φορολογούμενοι που είναι υπόχρεοι πληρωμής του φόρου αυτού έχουν το χρονικό περιθώριο να ελέγξουν την ορθότητα των στοιχείων που έχουν δηλώσει με τα έντυπα Ε9 των τελευταίων ετών και να διορθώσουν τυχόν λάθη ή παραλείψεις που μπορούν να τους κοστίσουν άδικες επιβαρύνσεις με υπέρογκα ποσά ΕΝΦΙΑ.

Διορθωτικές δηλώσεις

Συγκεκριμένα, οι φορολογούμενοι μπορούν να υποβάλουν διορθωτικές δηλώσεις Ε9, για να αποτρέψουν υπερχρεώσεις στα εκκαθαριστικά του ΕΝΦΙΑ του 2021, τα οποία πρόκειται να λάβουν εντός των προσεχών εβδομάδων. Όσοι διαπιστώσουν ότι οι παραλείψεις ή τα λάθη έχουν γίνει σε δηλώσεις Ε9 προηγούμενων ετών με αποτέλεσμα η εικόνα της περιουσιακής κατάστασης της 1ης-1-2021 να μην αποτυπώνεται ορθά, πρέπει να υποβάλουν διορθωτικές δηλώσεις και για τα παλαιότερα έτη. Έτσι, θα εξαλείψουν τις άδικες υπερχρεώσεις και στα ήδη εκδοθέντα εκκαθαριστικά του ΕΝΦΙΑ των ετών 2014-2020, ενώ ταυτόχρονα θα γλιτώσουν από τις άδικες επιβαρύνσεις στα μέλλοντα να εκδοθούν εκκαθαριστικά ΕΝΦΙΑ του 2021. Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η υποβολή των διορθωτικών αυτών δηλώσεων δεν συνεπάγεται την επιβάρυνσή τους με το αυτοτελές πρόστιμο εκπρόθεσμης υποβολής των 100 ευρώ, τουλάχιστον μέχρι να ολοκληρωθεί η ένταξη των περιοχών των ακινήτων τους στο Κτηματολόγιο. 

Η υποβολή διορθωτικών δηλώσεων στοιχείων ακινήτων (Ε9) είναι δυνατή μέσω της εφαρμογής «Ε9 Περιουσιολόγιο» που βρίσκεται στον λογαριασμό κάθε φορολογούμενου στο σύστημα TAXISnet (στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.aade.gr). Μετά την ηλεκτρονική υποβολή διορθωτικής δήλωσης με σκοπό τη μείωση του αρχικώς βεβαιωθέντος ΕΝΦΙΑ, για ένα ή περισσότερα από τα έτη 2014-2020, εκδίδεται νέο εκκαθαριστικό ΕΝΦΙΑ μόνο για κάθε έτος για το οποίο προκύπτει μείωση του φόρου μέχρι 300 ευρώ.

Αν από την υποβολή της διορθωτικής δήλωσης προκύψει μείωση του αρχικώς βεβαιωθέντος ΕΝΦΙΑ πάνω από 300 ευρώ, τότε ο φορολογούμενος καλείται με ηλεκτρονικό μήνυμα μέσω του ΤΑΧΙSnet να αποστείλει στην αρμόδια ΔΟΥ, μέσω ταχυδρομείου ή courier ή μέσω e-mail κατόπιν «σκαναρίσματος» όλα τα δικαιολογητικά που επιβεβαιώνουν τον λόγο υποβολής της διορθωτικής δήλωσης, προκειμένου να γίνει έλεγχος και να οριστικοποιηθεί το αποτέλεσμα της εκκαθάρισης.

Αν υποβληθεί διορθωτική δήλωση Ε9 έστω και μόνο για το έτος 2021, τότε ο φορολογούμενος θα έχει προλάβει να διορθώσει τυχόν λάθη ή παραλείψεις στα στοιχεία της ακίνητης περιουσίας του πριν από την έκδοση του εκκαθαριστικού του ΕΝΦΙΑ για το έτος 2021 και έτσι θα καταφέρει να γλιτώσει τυχόν άδικη υπερχρέωση, που θα αποτυπωνόταν στο εκκαθαριστικό αν δεν είχε γίνει εγκαίρως η υποβολή της διορθωτικής δήλωσης.

Τα πιο συχνά λάθη

Τα πιο συχνά λάθη στη συμπλήρωση του Ε9 που προκαλούν άδικες υπερχρεώσεις, με σημαντικού ύψους επιπλέον ποσά ΕΝΦΙΑ, καθώς και οι οδηγίες για να διορθωθούν με την υποβολή τροποποιητικών δηλώσεων Ε9 έχουν αναλυτικά ως εξής:

1 Παραλείψεις στη συμπλήρωση των στοιχείων για τα εμπράγματα δικαιώματα. Υπάρχουν περιπτώσεις φορολογουμένων που έχουν την ψιλή κυριότητα ή την επικαρπία επί ακινήτων και κινδυνεύουν να χρεωθούν με επιπλέον ΕΝΦΙΑ, επειδή στο Ε9 δεν δήλωσαν ψιλή κυριότητα ή επικαρπία αλλά πλήρη κυριότητα, αναγράφοντας τον κωδικό 1 αντί των κωδικών 2 ή 3 στις σχετικές στήλες του Ε9, ή παραλείποντας να αναγράψουν κάποιον κωδικό στις συγκεκριμένες στήλες. Σε κάθε τέτοια περίπτωση, κατά την εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ δεν υπολογίζεται η έκπτωση επί της φορολογητέας αξίας του ακινήτου, η οποία προβλέπεται σε περίπτωση ψιλής κυριότητας ή επικαρπίας, ανάλογα με την ηλικία του επικαρπωτή, καθώς θα θεωρηθεί αυτόματα ότι το ακίνητο ανήκει στον δηλούντα κατά πλήρη κυριότητα. Το λάθος αυτό μπορεί να εντοπιστεί και να προληφθεί με έναν απλό έλεγχο στον κωδικό που αναγράφεται στη στήλη 15 ή στη στήλη 19 του πίνακα 1 του Ε9 του 2021, αν πρόκειται για κτίσμα ή οικόπεδο εντός σχεδίου ή στη στήλη 18 του πίνακα 2 του Ε9, αν πρόκειται για αγροτεμάχιο. Αν όντως εντοπιστεί κάποιο λάθος στη συμπλήρωση των στοιχείων σε μία από τις στήλες αυτές θα πρέπει να υποβληθεί τροποποιητική-διορθωτική δήλωση Ε9 και να ξαναδηλωθούν τα στοιχεία του ακινήτου, με ορθή συμπλήρωση της στήλης που αφορά το εμπράγματο δικαίωμα. 

2 Παραλείψεις και λάθη στα στοιχεία για τα ποσοστά συνιδιοκτησίας. Σε περίπτωση μη αναγραφής ποσοστού συνιδιοκτησίας ή αναγραφής λανθασμένου ποσοστού συνιδιοκτησίας, το μηχανογραφικό σύστημα της ΑΑΔΕ υπολογίζει τον ΕΝΦΙΑ θεωρώντας ότι το ποσοστό συνιδιοκτησίας είναι 100%, δηλαδή ότι όλο το ακίνητο ανήκει στον φορολογούμενο, οπότε καταλογίζει στον ίδιο φορολογούμενο ολόκληρο τον ΕΝΦΙΑ του ακινήτου. Για να αποτραπεί μια τέτοια άδικη υπερχρέωση, θα πρέπει ο φορολογούμενος να ελέγξει εάν έχει παραλείψει εντελώς να αναγράψει το ποσοστό συνιδιοκτησίας ή εάν έχει αναγράψει λάθος ποσοστό στη δήλωση Ε9. Σε περίπτωση εντοπισμού παράλειψης ή λάθους πρέπει να υποβληθεί τροποποιητική-διορθωτική δήλωση Ε9 στην οποία το ακίνητο πρέπει να δηλωθεί ξανά με συμπληρωμένο το σωστό ποσοστό συνιδιοκτησίας στην αντίστοιχη στήλη (στη στήλη 16 του πίνακα 1 αν πρόκειται για κτίσμα, στη στήλη 19 του πίνακα 1 αν πρόκειται για οικόπεδο εντός σχεδίου ή στη στήλη 20 του πίνακα 2 αν πρόκειται για εδαφική έκταση εκτός σχεδίου πόλεως ή οικισμού). 

3 Λανθασμένη αναγραφή των στοιχείων για τις επιφάνειες των κύριων και των βοηθητικών χώρων του ακινήτου. Συνηθέστερο λάθος που διαπράττουν οι φορολογούμενοι είναι η καταχώρηση βοηθητικών χώρων ως κύριων. Στις περιπτώσεις αυτές χρεώνεται κανονικός φόρος ανά τετραγωνικό μέτρο και όχι ο μειωμένος κατά 90% σε σχέση με τον φόρο που αναλογεί σε χώρο κύριας χρήσης. Συχνά επίσης έχει παρατηρηθεί η δήλωση των υπογείων επιφανειών ακινήτων ως χώρων κύριας χρήσης ή του παταριού που επικοινωνεί με εσωτερική κλίμακα με τους κύριους χώρους του ακινήτου. Επίσης έχουν παρατηρηθεί λάθη που αφορούν την αναγραφή περισσότερων τετραγωνικών μέτρων για τις επιφάνειες των κύριων ή και των βοηθητικών χώρων. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις είναι αναγκαία η υποβολή τροποποιητικής δήλωσης Ε9 για την αποκατάσταση των λαθών. Συγκεκριμένα, το ακίνητο για το οποίο έχουν γίνει τα λάθη θα πρέπει να ξαναδηλωθεί με αναγραφή του σωστού αριθμού τετραγωνικών μέτρων τόσο για τους κύριους όσο και για τους βοηθητικούς χώρους. 

4 Μη ορθή συμπλήρωση στοιχείων για ημιτελή κτίσματα. Οι φορολογούμενοι που έχουν στην κατοχή τους κενά ημιτελή κτίσματα, τα οποία δεν έχουν ακόμη ηλεκτροδοτηθεί ή ηλεκτροδοτούνται με εργοταξιακό ρεύμα, δικαιούνται έκπτωση 60% στον ΕΝΦΙΑ που αναλογεί στα συγκεκριμένα κτίσματα. 

Σύμφωνα με τις οδηγίες που έχουν δοθεί από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, προκειμένου να υπολογιστεί η έκπτωση κατά 60% στον ΕΝΦΙΑ που αναλογεί σε κενό ημιτελές κτίσμα το οποίο δεν έχει ποτέ ηλεκτροδοτηθεί ή ηλεκτροδοτείται με εργοταξιακό ρεύμα, ο φορολογούμενος πρέπει, κατά την αναγραφή των στοιχείων του συγκεκριμένου κτίσματος στον πίνακα 1 του Ε9, να έχει συμπληρώσει, οπωσδήποτε, και τις ακόλουθες ενδείξεις:

* Στη στήλη 10 του πίνακα 1 θα πρέπει να έχει αναγράψει τον κωδικό αριθμό 99 που σημαίνει «ημιτελές κτίσμα».
* Στη στήλη 30 του πίνακα 1 πρέπει να έχει συμπληρώσει την ένδειξη ΟΧΙ εάν το ημιτελές κτίσμα είναι «μη ηλεκτροδοτούμενο» ή την ένδειξη ΝΑΙ εάν το ημιτελές κτίσμα ηλεκτροδοτείται με εργοταξιακό ρεύμα. Στην περίπτωση συμπλήρωσης της ένδειξης «ΝΑΙ» στη στήλη 30 θα πρέπει να έχει αναγραφεί και ο αριθμός της εργοταξιακής παροχής ηλεκτρικού ρεύματος στη στήλη 31 του πίνακα 1.
* Στη στήλη 32 «ειδική κατηγορία» του πίνακα 1 θα πρέπει να έχει αναγράψει τον κωδικό 8 που σημαίνει ότι το δηλούμενο κτίσμα είναι «κενό».

Εάν στο Ε9 που απεικονίζει την εικόνα της ακίνητης περιουσίας την 1η-1-2021 δεν εμφανίζεται συμπληρωμένη έστω και μία από τις τρεις αυτές ενδείξεις, τότε η προβλεπόμενη από τον νόμο έκπτωση 60% στον αναλογούντα ΕΝΦΙΑ δεν θα υπολογιστεί στο εκκαθαριστικό του ΕΝΦΙΑ του έτους 2020. Για να κερδίσει την έκπτωση ο φορολογούμενος θα πρέπει να υποβάλει τροποποιητική-διορθωτική δήλωση Ε9 στην οποία οφείλει να αναγράψει ξανά όλα τα στοιχεία του ημιτελούς κτίσματος και ταυτόχρονα να συμπληρώσει και τις παραπάνω στήλες του πίνακα 1 (στήλες 10, 30 και 32 αν πρόκειται για μη ηλεκτροδοτούμενο ή 10, 30, 31 και 32 εάν πρόκειται για ηλεκτροδοτούμενο με εργοταξιακό ρεύμα).

5 Παραλείψεις και λάθη στην αναγραφή των στοιχείων των κτισμάτων που βρίσκονται μέσα σε αγροτεμάχια. Υπάρχει πιθανότητα ο φορολογούμενος να χρεωθεί με υπέρογκο φόρο για ένα αγροτεμάχιο με κτίσμα που κατέχει και δήλωσε στο Ε9. Για να εξαλείψει αυτή την πιθανότητα θα πρέπει να προσέξει τι στοιχεία έχει δηλώσει στο Ε9 για το συγκεκριμένο κτίσμα. Η νομοθεσία για τον ΕΝΦΙΑ προβλέπει ότι σε περίπτωση κατά την οποία μέσα σε ένα αγροτεμάχιο υφίσταται κτίσμα το οποίο χρησιμοποιείται ως κατοικία, ο φόρος του αγροτεμαχίου πενταπλασιάζεται! Αν το κτίσμα δεν είναι κατοικία, αλλά γεωργικό κτίσμα ή αποθήκη ή επαγγελματική στέγη, ο φόρος δεν πενταπλασιάζεται.

Σύμφωνα τώρα με τις οδηγίες μηχανογραφικής επεξεργασίας των δηλώσεων Ε9 που έχει εκδώσει η ΑΑΔΕ, σε περίπτωση κατά την οποία στον πίνακα 2 του Ε9 έχει συμπληρωθεί η στήλη της συνολικής επιφάνειας κτισμάτων που βρίσκονται στο αγροτεμάχιο (η στήλη 17) αλλά δεν έχει συμπληρωθεί η κατηγορία του ακινήτου (στη στήλη 17α ή 17β ή 17γ) τότε θεωρείται ότι επί του αγροτεμαχίου βρίσκεται κατοικία!

Συνεπώς, αν ο φορολογούμενος έχει αγροτεμάχιο μέσα στο οποίο υπάρχει κάποιο κτίσμα, το οποίο δεν είναι κατοικία αλλά γεωργικό κτίσμα ή αποθήκη ή κτήριο επαγγελματικής στέγης, πρέπει να ελέγξει εάν στο Ε9 έχει δηλώσει σωστά το κτίσμα αυτό, συμπληρώνοντας μία από τις στήλες 17α ή 17β ή 17γ. Αν αυτό δεν συμβαίνει τότε σημαίνει ότι έχει παραλείψει να δηλώσει ορθά το είδος του κτίσματος στο Ε9. Στην περίπτωση αυτή το μηχανογραφικό σύστημα της ΑΑΔΕ εκλαμβάνει το κτίσμα ως «κατοικία» και κατά τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ ο φόρος του αγροτεμαχίου θα πενταπλασιαστεί! Για να αντιμετωπιστεί μια τέτοια παράλειψη, ο φορολογούμενος θα πρέπει να υποβάλει τροποποιητική-διορθωτική δήλωση Ε9, στην οποία θα πρέπει να ξαναδηλώσει το αγροτεμάχιο και να συμπληρώσει ορθά την κατηγορία του κτίσματος που βρίσκεται εντός του αγροτεμαχίου, συμπληρώνοντας κατά περίπτωση είτε τη στήλη 17α είτε τη στήλη 17β είτε τη στήλη 17γ.

6 Λοιπά λάθη ή παραλείψεις στη δήλωση των ακινήτων (στο Ε9), εξαιτίας των οποίων μπορεί να «φουσκώσει» το εκκαθαριστικό του ΕΝΦΙΑ. Από το 2014 έχουν καθοριστεί κι άλλοι δυσμενείς για τους φορολογούμενους κανόνες υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ σε περιπτώσεις λαθών και ελλείψεων στη συμπλήρωση του Ε9. Οι φορολογούμενοι θα πρέπει λοιπόν να ελέγξουν εάν υπάγονται σε μία ή περισσότερες από τις περιπτώσεις αυτές που είναι οι παρακάτω:

α) Σε περίπτωση κατά την οποία έχει δηλωθεί ψιλή κυριότητα ή επικαρπία, αλλά στη στήλη όπου έπρεπε να έχει δηλωθεί το έτος γέννησης επικαρπωτή για το συγκεκριμένο δικαίωμα δεν έχει συμπληρωθεί τίποτε, τότε το ακίνητο θεωρείται ότι ανήκει κατά πλήρη κυριότητα στον φορολογούμενο και ο φόρος υπολογίζεται χωρίς καμία έκπτωση.
β) Σε περίπτωση μη συμπλήρωσης του αριθμού ορόφου ή συμπλήρωσης ορόφου ακινήτου ως δώμα, για τον υπολογισμό του φόρου λαμβάνεται ο συντελεστής που αντιστοιχεί στον 6ο όροφο, οπότε ο φόρος υπολογίζεται με προσαύξηση λόγω υψηλού ορόφου.
γ) Σε περίπτωση μη αναγραφής ή αναγραφής λανθασμένου έτους γέννησης επικαρπωτή, με εξαίρεση την προηγούμενη περίπτωση, λαμβάνεται υπόψη το δυσμενέστερο για το φορολογούμενο έτος.
Σημειώνεται ότι, σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις, αν τα λάθη ξεκινούν από δηλώσεις Ε9 παρελθόντων ετών (2014-2020), τότε θα πρέπει οι διορθώσεις να ξεκινήσουν από το πρώτο εκ των ετών αυτών, ώστε ο ΕΝΦΙΑ να μειωθεί αναδρομικά για τα συγκεκριμένα έτη.  

Άσκηση για το 2022

Η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο να συμπεριλάβει στα μέτρα του κρατικού προϋπολογισμού του 2022 την περαιτέρω μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 8% σε σύγκριση με τον ΕΝΦΙΑ του 2021. Το γεγονός αυτό επιβεβαίωσε χθες ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας, μιλώντας στην πρωινή ενημερωτική εκπομπή του τηλεοπτικού σταθμού ΟPEN. Ο κ. Σταϊκούρας τόνισε κατ’ αρχήν πως ο νέος ΕΝΦΙΑ, για το έτος 2022, θα καθοριστεί τον Νοέμβριο, όταν θα έχει ολοκληρωθεί η εικόνα της άσκησης που τρέχει και ενσωματώνει τις νέες αντικειμενικές αξίες. Πρόσθεσε δε: «Έχουμε δεσμευθεί ότι δεν θα υπάρχει συνολικά επιβάρυνση του ΕΝΦΙΑ. Είναι γεγονός όμως ότι έχουν υπάρξει στρεβλώσεις τα προηγούμενα χρόνια μεταξύ αντικειμενικών και εμπορικών αξιών. Και αυτές οι στρεβλώσεις πρέπει να αντιμετωπιστούν. Ταυτόχρονα έχουμε μια εκκρεμότητα για περαιτέρω μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 8%. Όπως είχαμε υποσχεθεί προεκλογικά, ή πρώτη μας ενέργεια ήταν η μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 22%. Αυτή η εκκρεμότητα υπάρχει και είναι ανάμεσα σε αυτά που εξετάζουμε για το 2022».


Προτεινόμενα για εσάς





Σχολιασμένα